Αιθήρ

Τα μπλε λουστρινένια παπούτσια

Δεν ξέρω αν έχετε δει την ταινία " Confessions of a Shopaholic". Ανήκει στο αμιγώς ψυχαγωγικό είδος κινηματογράφου και παρουσιάζει τη ζωή μιας κοπέλας που έχει απίστευτη μανία με τα ψώνια. Αυτός ο εθισμός της γίνεται η αιτία για μια σειρά ξεκαρδιστικών αλλά και άκρως επικίνδυνων καταστάσεων: φορτώνεται με έναν διψήφιο αριθμό πιστωτικών καρτών, ψεύδεται για τα πάντα, χάνει τη δουλειά της και γελοιοποιείται μπροστά στα μάτια του έρωτα της ζωής της. Φυσικά - αμερικάνικος κινηματογράφος γάρ- το τέλος της ταινίας είναι αισιόδοξο και ελπιδοφόρο. Η νεαρά γίνεται μέλος μιας ομάδας Ανώνυμων Shopaholics, πουλά τους σωρούς ρούχων, παπουτσιών και αξεσουάρ με τα οποία έχει γεμίσει ασφυκτικά τις ντουλάπες της και ξανακερδίζει την εμπιστοσύνη του συντρόφου της.
Τελοσπάντων, η υπόθεση δεν έχει και τόση σημασία.
Αυτό που έχει σημασία για εμένα, είναι η πρώτη σκηνή αυτού του φιλμ: ένα κοριτσάκι που φορά απαίσια, σκουρόχρωμα, "γιαγιαδίστικα" παπούτσια, παρατηρεί με δέος τα άλλα κοριτσάκια (και σε κάποιο από τα επόμενα πλάνα μια παρέα νεαρών γυναικών) να δοκιμάζουν μοντέρνα, πολύχρωμα, λαμπερά ρούχα και παπούτσια. Τα θαυμάσια αυτά αγαθά πληρώνονται φυσικά με πιστωτικές κάρτες και το κοριτσάκι υπόσχεται στον εαυτό του ότι κάποια μέρα θα αποκτήσει κι αυτό μια τέτοια μαγική κάρτα...
Όταν είδα αυτή τη σκηνή, πίστεψα ότι με κάποιον αδιανόητο τρόπο ο σεναριογράφος της ταινίας "είδε" τηλεπαθητικά τη ζωή μου -τις απαρχές της, για να είμαι πιο ακριβής. Ήταν λες και κάποιος μπορούσε να περιγράψει καλύτερα κι από εμένα την ίδια το μεγαλύτερό μου ελάττωμα, την αγάπη μου για τα εφήμερα, "φορέσιμα" υλικά αγαθά, η οποία ανάγεται στα παιδικά μου χρόνια. Για να πω την αλήθεια βέβαια, η δική μου μανία εντοπίζεται περισσότερο στα παπούτσια.
Η πρώτη φορά που γεννήθηκε αυτός ο έρωτας ήταν όταν ήμουν περίπου πέντε ετών. Είχαμε βγει με τη μητέρα μου στην αγορά της Νέας Ιωνίας για να μου αγοράσει τα "καλά" μου παπούτσια (μέχρι που έπιασα την πρώτη μου δουλειά, έκαστος εκ των διαμενόντων στο σπίτι μου διέθετε δύο ζευγάρια παπούτσια: ένα "καθημερινό", για να μην πορεύεται στη ζωή ξυπόλητος και ένα "καλό" για τις επίσημες περιστάσεις, όπως γιορτές, γάμους, κηδείες).
Το θέμα είναι ότι εκείνη τη συγκεκριμένη ημέρα, εγώ θαμπώθηκα από ένα ζευγάρι μπλε παπούτσια από μαλακό λουστρίνι, η μύτη των οποίων στολιζόταν από ένα είδος φανταχτερού σουέτ φιόγκου. Τα διεκδίκησα με κάθε δυνατό τρόπο, έκλαψα, φώναξα, ικέτεψα, αλλά η μητέρα μου αρνήθηκε να μου τα αγοράσει γιατί η τιμή τους ήταν τσουχτερή. Κατέληξα λοιπόν με ένα ακόμα ζευγάρι "ορθοπεδικά" καλά παπούτσια, ένα απίστευτο παιδικό τραύμα (ακόμα και σήμερα, στα 36 μου, αυτά τα συγκεκριμένα υποδήματα στοιχειώνουν συχνά τον ούτως ή άλλως ανήσυχο ύπνο μου) και την τελεσίδικη απόφαση ότι όταν μεγαλώσω θα αποκτήσω όσα ζευγάρια παπούτσια θέλω.

Αυτό άργησε λιγάκι να γίνει πραγματικότητα, αλλά όταν έφτασαν οι ένδοξες, αξέχαστες εκείνες εποχές που εργαζόμουν (αμειβόμενη με το αστρονομικό ποσό των 400 περίπου Ευρώ) χωρίς να έχω καμία άλλη υποχρέωση εκτός από το να περνώ καλά, ξεκίνησα να συλλέγω παπούτσια! Ήμουν ευτυχής που μπορούσα πλέον να πραγματοποιήσω το παιδικό μου όνειρο και εμπλούτιζα τη συλλογή μου με πάθος αντίστοιχο αυτού που θα μπορούσε να επιδείξει μια σαρανταποδαρούσα, εάν επιθυμούσε να φορά διαφορετικό παπούτσι στο κάθε ένα από τα πόδια της και να αλλάζει όλα της τα υποδήματα κάθε ημέρα.
Φασούλι το φασούλι, αξιώθηκα να δημιουργήσω μια αξιοσέβαστη συλλογή υποδημάτων, την οποία καμαρώνω και προσέχω σαν κόρη οφθαλμού (τα τελευταία 5-6 χρόνια, βέβαια, αναγκάστηκα να περιοριστώ στο μοτίβο "καθημερινά" και "καλά" που λέγαμε παραπάνω, καθώς τα οικονομικά μου κάθε άλλο παρά ανθηρά είναι).
Αξιοσημείωτα όμως σε σχέση με αυτόν τον εθισμό μου, είναι τα εξής:
1) Ότι δε φορώ παρά ελάχιστα από τα παπούτσια που διαθέτω! Πάσχω βλέπετε από κοιλοποδία: η καμπύλη του πέλματός μου ομοιάζει με την αντίστοιχη μιας μπαλαρίνας (και εκεί σταματούν οι ομοιότητές μου με τις μπαλαρίνες) που στηρίζεται διαρκώς στις μύτες των ποδιών της. Περπατώ σαν πάπια και είναι αδύνατο να φορέσω ψηλοτάκουνα ή στενά σε φόρμα παπούτσια για πάνω από μισή ώρα. Προσπάθησα να αγνοήσω το πρόβλημα και να αψηφήσω τους νόμους της βαρύτητας ισορροπώντας κατά καιρούς σε κάτι πανύψηλα, λεπτεπίλεπτα τακουνάκια, κάτι που είχε ολέθριες επιπτώσεις για τη μέση, τα μετατάρσια και τα γόνατά μου. Πλέον, θα έπρεπε κανονικά να φορώ μόνο ορθοπεδικά υποδήματα και να κοιτώ όλα τα υπόλοιπα παπούτσια μόνο με κυάλια!
2) Δεν επιθύμησα ποτέ ξανά στη ζωή μου να αγοράσω μπλε λουστρινένια παπούτσια. Κι ενώ η συλλογή μου περιλαμβάνει μια μεγάλη γκάμα χρωμάτων, το φωτεινό, λαμπερό μπλε εκείνων των περίφημων παπουτσιών απουσιάζει παντελώς...

Γιατί άραγε επιλέγουμε να επιθυμούμε αυτά (ή αυτούς) που για τον οποιονδήποτε λόγο δεν μπορούμε ή δε χρειάζεται να έχουμε στην κατοχή ή στη ζωή μας; Ποια διαστρεβλωμένη εικόνα της πραγματικότητας κυριαρχεί μέσα μας ώστε να επιθυμούμε πάντα να είμαστε κάτι διαφορετικό, κάτι άλλο από αυτό που είμαστε στ' αλήθεια; Γιατί παραγεμίζουμε τη ζωή -και τις ντουλάπες μας, εν προκειμένω- με ένα σωρό άχρηστα πράγματα; Τι μας ωθεί να δημιουργούμε παντός είδους συλλογές (αντικειμένων, χρημάτων, εραστών, φίλων) με μοναδικό ουσιαστικά στόχο να τις θαυμάζουμε και να ακουμπάμε κατά διαστήματα με υπερηφάνεια το βλέμμα/ τη σκέψη μας επάνω τους;
Και επίσης...
Γιατί το shopping είναι τόσο θεραπευτικό; Για ποιο λόγο μια "συνεδρία" shopping προσφέρει σε κάποιους (όπως η αφεντιά μου) αυτή την τόσο εφήμερη αλλά βαθιά, παιδική θα μπορούσε να πει κανείς ευχαρίστηση; Γιατί τα αστραφτερά, εντυπωσιακά στην όψη αντικείμενα (ή και άνθρωποι, μερικές φορές) προκαλούν σε κάποιους θνητούς τέτοιο χτυποκάρδι, ενώ στην ουσία δεν είναι παρά αυτό που λέμε "the fool's gold"; Ποια κενά προσπαθούμε να καλύψουμε καταναλώνοντας/ αναλώνοντας τη ζωή μας;
Τελικά...
Γιατί, αφού μας αξιώσει ο Θεός να αποκτήσουμε/ συγκεντρώσουμε/ ζήσουμε έστω και ένα μικρό μέρος αυτών που έχουμε επιθυμήσει και ευχηθεί, εμείς εξακολουθούμε να ονειρευόμαστε και να αναπολούμε αυτό το πρώτο "κλικ", το σκίρτημα που αποτέλεσε το κίνητρο για να διαμορφώσουμε τους στόχους και τις προσδοκίες μας (τα λουστρινένια μπλε παπούτσια, ας πούμε) και να αισθανόμαστε ανικανοποίητοι, μισοί, άτυχοι ή οτιδήποτε άλλο;
Δεν έχω φυσικά απάντηση, τουλάχιστον όχι αρκετά ικανοποιητική.
Τα παπούτσια ήταν απλά η αφορμή...